MORITON.NET http://moriton.net Морьтон монголчуудын блог портал Fri, 18 Jun 2010 21:04:05 +0000 http://wordpress.org/?v=2.7 en hourly 1 Манай зочин http://moriton.net/2010/06/14/%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%b9-%d0%b7%d0%be%d1%87%d0%b8%d0%bd/ http://moriton.net/2010/06/14/%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%b9-%d0%b7%d0%be%d1%87%d0%b8%d0%bd/#comments Mon, 14 Jun 2010 00:22:52 +0000 admin http://moriton.net/?p=502 A.Bayrmagnai Блогчид болон морь сонирхогч та бүхэндээ Хурдан морь судлаач, тvvхийн ухааны доктор /Ph.D/, сэтгvvлч, Монголын морин спорт, уяачдын холбоо /ММСУХ/-ны ерєнхий нарийн бичгийн дарга асан  Адъяагийн Баярмагнай гуайг танилцуулья. Манай хэсэг нөхдийн хүсэлтээр цахим ертөнцөөр дамжуулан  санал хүсэлтээ солилцож байхыгА.Баярмагнай гуайгаасаа бид хүссэн юмаа. Бидний хүсэлтийг хүлээн авч бидэнтэйгээ санал бодлоо солилцож байгаад юуны түрүүнд талархал илэрхийлье. “Уяа эвлэг, морь хурдан” /Залуу уяачдын сурах бичиг/ хэмээх 2004 онд хэвлvvлсэн маш сайхан ном гаргасан бөгөөд бид Хурд тойрох агшиныхаа тусламжтай зарим хэсгээс нь танилцсан билээ. Олон сайхан ном бүтээл туурвиж олон сайхан уяач хүмүүстэй уулзаж явсан ахмад маань бидэндээ санал бодлоо хүргэхээр зөвшөөрсөнд их баярлалаа. Та бүхэнд санал бодлоо морьтон.нэтээр дамжуулан солилцож болно.

Хүндэтгэсэн

А. Наранбаатар

]]> http://moriton.net/2010/06/14/%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%b9-%d0%b7%d0%be%d1%87%d0%b8%d0%bd/feed/ Морьтон TV http://moriton.net/2010/05/11/%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d1%82%d0%be%d0%bd-tv/ http://moriton.net/2010/05/11/%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d1%82%d0%be%d0%bd-tv/#comments Tue, 11 May 2010 09:56:40 +0000 admin http://moriton.net/?p=475 Морьтон нэтийн блогчид болон морь сонирхогч Монголчууддаа зориулан бидний хэсэг нөхдөөс Морин спорт болон адууны талаарх нэвтрүүлгийг Европын Холбооны улсаас өргөн барьж байна. Эхний 2 дугаараа Ирланд улсын морины дуудлага худалдаа болон уралдааны газраас хийлээ. Та бүхэн бидэндээ санал сэтгэгдлээ өгөөрэй. email: naradiya@gmail.com

Moriton TV -1

Moriton TV-2

]]> http://moriton.net/2010/05/11/%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d1%82%d0%be%d0%bd-tv/feed/ Зар суртачилгаа http://moriton.net/2010/05/06/%d0%b7%d0%b0%d1%80-%d1%81%d1%83%d1%80%d1%82%d0%b0%d1%87%d0%b8%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d0%b0/ http://moriton.net/2010/05/06/%d0%b7%d0%b0%d1%80-%d1%81%d1%83%d1%80%d1%82%d0%b0%d1%87%d0%b8%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d0%b0/#comments Thu, 06 May 2010 06:58:42 +0000 admin http://moriton.net/?p=470
« 1 2 3 » 
hurdanii-morind-ogoh-nemelt-tejeel

hurdanii morind ogoh nemelt tejeel

hurdan morinii nemelt tejeel zarna. morinii darhlaag saijruulj erch hych abna. americiin...
08/30/2010
ANU
Total views: 14
-----

Канон, принтерийн хор дуулагаар чанартай цэнэглэнэ

Дууллагаар бүх төрлийн кано, принтерийн хор...
08/25/2010
Ulaanbaatar
Total views: 12
--

Сайн үрээ,азарга зарна.

Хэнтийн Сандагдоржийн харын удам сайтай. хурдан адуу...
08/23/2010
Хэнтий
Total views: 61
Үнэ: ₮ 800,000.00
Hurdan-Mori-Zarna

Hurdan Mori Zarna

Suhbaatar aimgiin Suhbaatar sum Ch.Baatariin 2003 onii gowiin dogshin hudagt Danzanrawjaagiin...
08/13/2010
Nalaikh
Total views: 72
-

Хамтарч ажиллана

Өөртөө итгэлтэй, шинийг эрэлхийлсэн, бүтээлч...
07/29/2010
ulaanbaatar
Total views: 26
---

Интернетээр мөнгө олох боломж

http://daki1234.blog.banjig.net дээр 30 секунд зар үзээд 2$ олох болон...
07/24/2010
UB
Total views: 30
ajnai-teeverlegch

ajnai teeverlegch

Jiip mashinaa araas chirdeg 3-5 hurdan morinii bagtaamjtai AJNAI teeverlegch zarna....
07/08/2010
Darhan
Total views: 33
Үнэ: ₮ 5,000,000.00

хүсэлт

Админаа Жавхлангын Отрын адуучин Баторгилын цовоо...
07/03/2010
прага
Total views: 34
germanii-hurdan-morind-zoriulsan-huch-nemegduuleh-beldmel-zarna

germanii hurdan morind zoriulsan huch nemegduuleh beldmel zarna

germanaas oruulj irsen hurdan morind uraldah uedni hiideg huch nemegduuleh uilchilgeetee beldmel...
06/19/2010
ulaanbaatar
Total views: 46
Үнэ: ₮ 100.00
hurdan--mori-zarna

hurdan mori zarna

owol tejej bh uyinh ni zurag shuu sain mori hed hed orson bas zunih ni zuragig tawilaaa shuuu odo 8...
06/14/2010
suhbaatar aimag
Total views: 141
Үнэ: ₮ 6,000,000.00
« 1 2 3 » 
]]> http://moriton.net/2010/05/06/%d0%b7%d0%b0%d1%80-%d1%81%d1%83%d1%80%d1%82%d0%b0%d1%87%d0%b8%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d0%b0/feed/ Архустын наадам http://moriton.net/2010/04/14/%d0%b0%d1%80%d1%85%d1%83%d1%81%d1%82%d1%8b%d0%bd-%d0%bd%d0%b0%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d0%bc/ http://moriton.net/2010/04/14/%d0%b0%d1%80%d1%85%d1%83%d1%81%d1%82%d1%8b%d0%bd-%d0%bd%d0%b0%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d0%bc/#comments Wed, 14 Apr 2010 20:34:47 +0000 admin http://moriton.net/?p=405 tn_dscn4149Хаврын урин цаг ирж уяж сойсон морьдтойгоо манайхан энд тэнд очиж уралдаж байгаа билээ. Иймд хаврын нэгэн уралдааны сураг сонсгоё. Энэ сарын 21нд буюу 2010-04-21нд Төв аймгийн Архуст суманд Их нас болон Соёолон насны морьдын уралдаан болох гэж байна. Хураамж 20,000 төгрөг юм байна. Сайхан наадам болох байхаа.

]]> http://moriton.net/2010/04/14/%d0%b0%d1%80%d1%85%d1%83%d1%81%d1%82%d1%8b%d0%bd-%d0%bd%d0%b0%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d0%bc/feed/ “Хурдан морины тэжээллэгийн зарим асуудал” http://moriton.net/2010/03/30/%d1%85%d1%83%d1%80%d0%b4%d0%b0%d0%bd-%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8b-%d1%82%d1%8d%d0%b6%d1%8d%d1%8d%d0%bb%d0%bb%d1%8d%d0%b3%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d0%b7%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%bc-%d0%b0%d1%81%d1%83/ http://moriton.net/2010/03/30/%d1%85%d1%83%d1%80%d0%b4%d0%b0%d0%bd-%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8b-%d1%82%d1%8d%d0%b6%d1%8d%d1%8d%d0%bb%d0%bb%d1%8d%d0%b3%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d0%b7%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%bc-%d0%b0%d1%81%d1%83/#comments Tue, 30 Mar 2010 15:57:28 +0000 Хүлэг.мн http://moriton.net/?p=391 horsefeed111Одоо дэлхийд 250 гаруй үүлдэр, үүлдрийн хэсэгт хамаарагдах 70 гаруй сая адуу үржүүлж байна. эдгээр үүлдэрүүдийг уналага эдэлгээний чиглэлээр нь уналаганы, хөнгөн хөллөгөөний, хүнд ачааны гэсэн гурван үндсэн хэсэгт хуваана. Харин адууны үүлдэр бий болгох үржлийн ажлын үр нөлөөг харгалзан цэвэр үүлдрийн болон нутгийн адуу гэж ангилдаг. Монгол адуу нь нутгийн үүлдэрт хамаарах бөгөөд ашиг шимийн үндсэн чиглэлээр нь уналаганы адууны хэсэгт багтана.

Монгол адуу нь бусад уналаганы чиглэлийн үүлдрийн адууг бодвол харьцангүй бие жижигтэй боловч байгалийн эрс тэс уур амьсгалд гойд сайн зохицсон, жилийн турш дан бэлчээрээр маллагдан ашиг шим, үр төлөө өгсөөр ирсэн.

Монголчууд эрт дээр үеэс хүлэг морио эрхэмлэн дээдэлж, баяр цэнгэлийн манлайд хурд хүч, шандсыг нь сорин уралдуулж цэнгэсээр ирсэн түүхтэй. Монгол адуу алс холын зайг туулахад эцэж цуцдаггүй, тэсвэртэй чанараар дэлхий дахинд гайхагдаж шагшидсаар ирсэн.

Монгол наадмын нэг бахархал нь хүлэг морины уралдаан бөгөөд их нас 25-30 км, азарга, соёолон 22-25 км, хязаалан 18-20 км, шүдлэн 14-16 км, даага 10-12 км-т огтхон ч цуцалгүй уралдаж ирдэг нь монгол морины байгалийн шалгаралаар олж авсан тэсвэрт чанартай холбоотой боловч түүний уяа сойлгыг нь тохируулж буй уяач эзнийх нь ажигж гярхай, дадал туршлагаас ихээхэн хамаардаг билээ.

Сүүлийн жилүүдэд зуны дэлгэр цагаас гадна жилийн бүх улиралд морио уралдуулах болсноор хурдан морины уяа сойлго, тэжээллэг маллагааны горимыг цаг үетэйгээ уялдуулан шинэчлэх ажил зайлшгүй хийгдэх шаардлагатай болсон.

Бид нийт морь сонирхогчид, ялангуяа шинээр гарч ирж буй залуу уяачдад (МОРЬТОНГУУДДАА) өвөл, хавар цагийн өөрөөр хэлбэл байран маллагааны нөхцөлд хурдан морины тэжээллийн асуудлыг хэрхэн зохицуулах талаар энэхүү бяцхан зөвлөгөөг хүргэж байгаа юм.

үргэлжлэлийг эндээс уншаарай

]]> http://moriton.net/2010/03/30/%d1%85%d1%83%d1%80%d0%b4%d0%b0%d0%bd-%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b8%d0%bd%d1%8b-%d1%82%d1%8d%d0%b6%d1%8d%d1%8d%d0%bb%d0%bb%d1%8d%d0%b3%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d0%b7%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%bc-%d0%b0%d1%81%d1%83/feed/ Хамгийн сайн блог. http://moriton.net/2010/02/23/%d1%81%d0%b0%d0%b9%d1%85%d0%b0%d0%bd-%d0%bd%d0%b0%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d0%b6-%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%bd%d0%b0-%d1%83%d1%83/ http://moriton.net/2010/02/23/%d1%81%d0%b0%d0%b9%d1%85%d0%b0%d0%bd-%d0%bd%d0%b0%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d0%b6-%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%bd%d0%b0-%d1%83%d1%83/#comments Tue, 23 Feb 2010 12:21:18 +0000 admin http://moriton.net/?p=380 бэлэгСар шинээр олон сайхан наадмууд ар араасаа гарч моринд дуртай Монголчууд бидний сэтгэлийг сэргээв. Төв, Эрдэнэт, Хөвсгөл болон Хэнтий гээд олон наадмын сураг бид сонслоо. Юуны түрүүнд Сайхан мэдээллүүд шуурхай оруулж бидэндээ сонордуулсан ХУРД ТОЙРОХ АГШИН, ХОТГОЙДЫН УНАГА блогынхондоо баярласнаа илэрхийлье. Морьтонгууд бид өөрсдийн блогтой болоод нэг жил гаруй боллоо. Энэ хугацаанд өөрсдийн мэдэх болон судалсан зүйлээ бусадтайгаа хуваалцан санал бодлоо  солилцож ирлээ. Бид Морьтон.нэт-нхээ хамгийн сайн 3 блог шалгаруулах гэж байна. Та бүхэн саналаа өгнө үү?

Үүнд:

1. Хамгийн олон мэдээллтэй, тогтмол мэдээ оруулдаг

2. Хамгийн шинэлэг чанартай мэдээллтэй

3. Хамгийн загвар дизайн сайн-г харгалзан та бүхнийг саналаа өгөхийг хүсье.

Та бүхнийг хүндэтгэсэн

Морьтон.нэт


]]> http://moriton.net/2010/02/23/%d1%81%d0%b0%d0%b9%d1%85%d0%b0%d0%bd-%d0%bd%d0%b0%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d0%b6-%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%bd%d0%b0-%d1%83%d1%83/feed/ Өвлийн морьд http://moriton.net/2010/02/08/%d3%a9%d0%b2%d0%bb%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d0%b4/ http://moriton.net/2010/02/08/%d3%a9%d0%b2%d0%bb%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d0%b4/#comments Mon, 08 Feb 2010 14:39:49 +0000 admin http://moriton.net/?p=371 Монгол морьдоо өвөл цантан зогсохыг харахад өөрийн эрхгүй бахархах сэтгэл төрнэм. Саяхан бага Хэнтий буюу Багануурт өвлийн уралдаан боллоо. Азарга, Их нас болон Соёолон насны морьдын уралдаан болсон бөгөөд нас бүр дундажаар 40 морьд мордлоо. Морьд бүр 60,000 бооцоотой оролцлоо. Хэнтий болон Төв аймгийн уяачид голдуу оролцлоо. Цагын байдал хүнд хүйтэн цас ихтэй байсан ч хурдан морьд болон унаач хүүхдүүддээ цас уран, цан хүүрэг таттуулан давхихыг харахад хийморь сэргэмээр сайхан юм.

dscn5673 dscn5678

dscn5667

dscn5674

dscn56692d

]]> http://moriton.net/2010/02/08/%d3%a9%d0%b2%d0%bb%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d0%b4/feed/ Өвөл цаг http://moriton.net/2010/01/10/%d3%a9%d0%b2%d3%a9%d0%bb-%d1%86%d0%b0%d0%b3/ http://moriton.net/2010/01/10/%d3%a9%d0%b2%d3%a9%d0%bb-%d1%86%d0%b0%d0%b3/#comments Sun, 10 Jan 2010 21:09:30 +0000 admin http://moriton.net/?p=365 mp-mongolia-in-winterЦагаан сар дөхөж сар гаруй хугацаа үлдлээ. Өвөлдөө тэжээгдэж байгаа морьд маань тэжээл авч овоо болж байгаа хэдий ч, энэ өвлийн байдал өөр бас бус мал сүрэгт маань нилээд хүндрэл учируулахнээ. Одоогоор 19 аймаг хүнрээд байна мөн нэмж шуурна гээд зарлаад байдаг хавар цаг хол байна даа. Өвсний үнэ тэнгэрт хаджээ /5000 төгрөг/. Малчдад маань тусламж дэм хэрэгтэй л байгаа даа. Засгийн газраас өвс тэжээлийн үнийг 50 хувь хямдруулж өгөхөөр болсон гэж байна. Морь уралдах маань харин юу болдог бол доо. Өөрсдийн чадах бүхнээр туслая бүгдээрэй.

]]> http://moriton.net/2010/01/10/%d3%a9%d0%b2%d3%a9%d0%bb-%d1%86%d0%b0%d0%b3/feed/ Монголд орж ирж буй адуу http://moriton.net/2009/12/14/%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b3%d0%be%d0%bb%d0%b4-%d0%be%d1%80%d0%b6-%d0%b8%d1%80%d0%b6-%d0%b1%d1%83%d0%b9-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83/ http://moriton.net/2009/12/14/%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b3%d0%be%d0%bb%d0%b4-%d0%be%d1%80%d0%b6-%d0%b8%d1%80%d0%b6-%d0%b1%d1%83%d0%b9-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83/#comments Mon, 14 Dec 2009 00:23:12 +0000 admin http://moriton.net/?p=348 img_1952Монголын морин уралдаанд эрлийз адуу уралдах болоод удаагүй байгаа хэдий ч Орос ах нарын хэдэн адуунуудаас цаашилж чадаагүй байсан билээ. Одоо сүүлийн үед манай зарим уяачид Араб болон цэвэр Англи цусны адуу оруулж ирэн адууныхаа цусыг сайжруулан олон сайхан хурд гаргаж байна. Улсын Их баяр наадмын бага насны айраг түрүүг олноор авч байгаа Шинэ Монгол адуу маань хурдангаа батлан сайхан наадаж байгааг та бүхэн мэдэж байгаа. Сүүлийн үед хот орон нутгийн уяачид маань ийм адуу авч хурд гаргахаар зүтгэж байгаа бөгөөд эдгээр цэвэр цусны азарга, гүүнүүд удам угшлаас хамааран үнэлэгдэн зарагдаж байгаа.  Эдгээр уяачидын маань нэг болох  Монгол улсын Алдарт уяач Э. Ганбатын сүүлийн үед оруулж ирсэн адуунаас та бүхэндээ толилуулж байна.

picture-007

picture-082

picture-097

picture-107

picture-122

picture-065

]]> http://moriton.net/2009/12/14/%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b3%d0%be%d0%bb%d0%b4-%d0%be%d1%80%d0%b6-%d0%b8%d1%80%d0%b6-%d0%b1%d1%83%d0%b9-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83/feed/ Морьтон.нэт (шинэчлэл) http://moriton.net/2009/12/08/%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%bd%d1%8d%d1%82/ http://moriton.net/2009/12/08/%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%bd%d1%8d%d1%82/#comments Tue, 08 Dec 2009 23:34:16 +0000 admin http://moriton.net/?p=343 blog_logoСайн байна уу? Эрхэм хүндэт Уншигчид болон Блогчиддоо энэ өдрйин мэндийг хүргэе.  Юуны түрүүнд  амжилттай блогоо хөтлөн тэргүүлж яваа ХУРД ТОЙРОХ АГШИН, ДУРСАМЖ, МОНГОЛ ЭРИЙН ХИЙМОРЬ, БУЯНТ блогын админууддаа уншигчдынхаа өмнөөс талархал илэрхийлье.  Моринд хайртай Монгол түмэн бидний харилцан бодлоо солилцох бяцхан цонх болж байгаа энэхүү блогынхоо нүүр хуудасыг шинэчлэн, өөрчлөлт оруулахаар төлөвлөж байна. Одоогоор блог маань хурдан морьдын жагсаалт, мэдээлэл,  блог хөтлөх заавар гэх мэт бүлэгүүдтэй.

Та бүхэн бидэн нүүр хуудасны загвар, агууламж ямар байвал хэрэглэгчдэд илүү хүртээмжтэй байх талаар санал сэтгэгдлээ үлдээнэ үү?

А.Наранбаатар

]]> http://moriton.net/2009/12/08/%d0%bc%d0%be%d1%80%d1%8c%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%bd%d1%8d%d1%82/feed/ Өнөө цагийн Шинэ Монгол адуу http://moriton.net/2009/12/06/%d1%88%d0%b8%d0%bd%d1%8d-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b3%d0%be%d0%bb-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%b8%d1%80%d1%8d%d1%8d%d0%b4%d2%af%d0%b9-%d1%8f%d1%80%d0%b8%d0%bb%d1%86%d0%bb%d0%b0%d0%b3%d0%b0/ http://moriton.net/2009/12/06/%d1%88%d0%b8%d0%bd%d1%8d-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b3%d0%be%d0%bb-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%b8%d1%80%d1%8d%d1%8d%d0%b4%d2%af%d0%b9-%d1%8f%d1%80%d0%b8%d0%bb%d1%86%d0%bb%d0%b0%d0%b3%d0%b0/#comments Sun, 06 Dec 2009 23:22:24 +0000 admin http://moriton.net/?p=325 mo

Өнөөдөр бид Монгол оронд хурдан угшлын адуу бий болгох эрчимтэй хөгжлийн эрин үед амьдарч энэ үйл явдлийн гэрч нь, оролцогч нь болж явна.

Монгол улсын түүхэнд урд нь хэзээ ч 8 мянган бээрийн тэртээгээс хурдан хүлгүүдийг тээн авчирч байсангүй, өнөөдрийнх шиг ийм өндөр шагналын сан, бооцоотой уралдаан болж байгаагүй билээ. Мөн адуу үржилийн ажилд ийм их хөрөнгө оруулалт хийгдэж байгаагүй юм.

Монгол адуу бол тэсвэр сайтай, өл хоол сайн даадаг ер нь байгалийн эрс тэс уур амьсгалд онцгой зохицсон адуу юм. Манай зарим эрдэмтэд гадаад адуугаар монгол адууг эрлийзжүүлэхэд дургүйцдэг. Монгол адууны генфондод нөлөөлнө гэж үздэг. Монгол улс 2 сая адуутай. Өнөөдөр миний тооцоогоор 60 гаруй сайн үүлдэрийн гадаад азарга Монголд үржлийн ажилд оролцож байна. 1 азарганд 15 гүү тавина гэж бодоход 60 азарганд 900 гүү ноогдож байна. Энэ нь нийт адууны дөнгөж 0,05 хувь болж байна. Энэ тоон үзүүлэлт бол монгол адууны генфондод нөлөө үзүүлэх тоо биш гэж би бодож байна.

АНУ нь 6 сая гаруй адуутай боловч цэвэр цусны англи гүү нь ердөө 50 мянга байдаг.

Австрали 21 мянган, Ирланд 20 мянган, Англи 10 мянган, Япон 9 мянган, Франц 8 мянган цэвэр цусны англи гүүтэй. Манай улсад өнөөдрийн байдлаар цэвэр цусны англи азарга 15, гүү 13 байна. Бусад орж ирсэн адуунууд нь Араб, Будённый, Тракен,Ахалтек, Дон, Кабардин, Орловын хатирч, Англи-Араб, Англи-Будённый, Англи-Кабардин, Англи-Крачеев, Англи- Ахалтек, Англи-Тракен, Англи-Терский үүлдэрийнх болно.

Саяхан Монгол туургатны бөхийн барилдаан Улаанбаатарт боллоо. Хувь заяаны эрхээр тархан суурьшсан монголчууд нэгэн далбаан дор барилдахыг харж байхдаа удахгүй Монгол туургатны хурдан морины уралдаан болно доо гэж бодож суулаа. Тэр цагт Халимагууд, Буриадууд хурдан хөлт тоомсог адуугаа хөтлөөд ирэхэд Тусгаар туургат Монгол улсын маань адуу тэднээс илүү юу гэхээс дутуу байж яавч таарахгүй.

img_1163


Дэлхий дээр цэвэр цусны Англи адуу буюу Thoroughbred үүлдэрийн адуу хамгийн хурдан байдаг. Энэ адууг хүн төрөлхтөн бий болгоод 300 гаруй жил болж байна. Гэтэл монгол адуу хэдэн мянган жилийн түүхтэй.

Бид хурдан адууны удмын бичиг гаргамаар байна. Монгол хүмүүс бид өөрсдийнхөө 5 үеээ мэдэхгүй байхад Англи адуу 20 үеийн удмын бичигтэй байна.

Буянтай буурлууд маань амьд сэрүүн байгаа дээр Аймаг, сумдын уяачдын холбоо санаачлага гаргаж нутаг усныхаа Хурдан адууны удмын бичиг хөтлөж эхлэмээр байна. Үүнийг дараа нь ММСУХолбоо төвлөрүүлээд монголын хурдан адууны удмын сантай болмоор байна. Манай оронд адуу эрлийзжүүлэх ажил эрт цагийн улбаатай ажээ. Монголын нууц товчоонд бичсэнээр ”Чормаган хорчи, Багдад улсыг дагуулжээ. Өгөөдэй хаан зарлиг буулган… урт хүзүүтэй, өндөр хөлтэй аргамаг морьдыг жил бүр хүргэн ирүүлж байгтүн” гэжээ. Багдад нь өнөөгийн Ирак улсын нийслэл билээ. Иймээс эдгээр нь Араб адуу байсан болж таарч байна.

Мөн хувьсгалаас өмнө Богд хааны сүйх тэргэнд том биетэй тоомсог морьд хөллөж байсан мэдээ байна. Дашрамд дурдахад Тоомсог адуу гэдэг нэр монголд нэвтэрсэн түүх сонин юм. Энэ тухай Монголын хурдан морины домог, түүх номонд бичсэнээр 20 дугаар зууны эхээр дайн дажины хөл, Манж-хятадын хавчлагаас дайжсан Илийн голын торгууд, цахарын ноён Өөлөн харьяат албатуудаа дагуулан Шинжаанаас хойшоо гарч Оросын Томск хотоор дайрч нүүдэл хийн Сибирээр дамжин дүрэвсээр Монголын хойд хил Хиагтад тулж ирсэн байна. Богд хаан Өөлөн ноёнд Сумьяа нэрийг хайрлаж Бэйс цол хүртээн албат иргэдийг нэгэн хошуу болгон Монголын хойд хилийг мануулах зорилгоор Зэлтэр харуулд буулгажээ. Тэд Оросын нутгаар дайран өнгөрөхдөө Томск хот хавиас наймаа хийн авч ирсэн өсгөлүүн том биетэй гоёмсог адуугаа Томск адуу гэж нэрлэж байснаас яваандаа Монголд том биетэй адууг Тоомсог хэмээн нэрлэх болжээ. Тэгэхэд Сумьяа бэйс өөрөө сайхан хүрэн халзан тоомсог унаж ирсэн гэдэг.

img_1952Мөн 1920-иод оны үед Оросын улаан хувьсгалаас зугтаасан хорь буриадууд хойноос Хадакт үүлдэрийн эрлийз адуутайгаа цуг Монголд иржээ. Тэд Цэцэн Хан аймгийн Хөвчийн жонон вангийн хошуу буюу одоогийн Хэнтий аймгийн Дадал, Биндэр, Батширээт сумьдын нутагт суурьшсан юм. Энэ Хадакт үүлдэрийн адуу бие томгүй боловч их хурдан хатирч адуу байжээ. Хадакт адууг Читийн морин заводад Орловийн хатирч бор азаргаар буриад адууг эрлийзжүүлэн гаргаж авсан гэж хуучны буриад өвгөд хуучилдаг байж. Дадалын буриад өвгөн Магсаа Баламын(Магсар Палам) Хадакт цагаан гүүнээс гарсан эр төл болгон хурдалсан гэдэг. 1940-өөд оны сүүлээр онцгой хурдалж байсан Задгай Дашийн хурдан хар морь бол энэ цагаан гүүний удам билээ. Хадакт адууны онцлог нь маш шингэн дэлтэй, шодон сүүлтэй байжээ. Үүнээс ургуулан бодоход Дарьгангийн хурдан шодон буурал адуу Хадакт адуутай холбоотой байж болох юм. Хардал жанжин бэйс Пүрэвжавын жич хүү Г.Бямбаатай хөөрөлдөхөд тэрээр Өвгөн ноёны Оонон хар азарга Хадакт удмын адуу байсан гэж ярилаа. Оонон хар нь маш шингэн дэл, сүүлтэй хатирдаг азарга байжээ. Мөн Өвгөн ноёны Өлгөр хүрэн азарга адуун дундаа явж байгаагий нь араас нь харахад морьтой хүн адууг туугаад явж байгаа юм шиг харагддаг байсан гэнэ.

Г.Бямбаа Өвгөн ноёны өөрийн гараар зурсан Өлгөр хүрэн азарганы зургыг надад үзүүллээ. Үнэхээр л өлийсөн урт хүзүүтэй том сайхан эрлийз азарга байна.

Би 2006 онд ОХУ-ийн Чита мужийн Хадакт тосгонд очиж Хадакт адууны тухай сураглахад энэ тухай мэдэх хүнгүй болсон байсан ба тэр тосгонд тэрэгний хэдэн мориноос өөр адуу байгаагүй.

1930-аад оны сүүлээр ЗХУ-н маршал Будённый-н шууд дэмжлэгтэйгээр Төв аймгийн Жаргалантийн САА-н Тал Булаг гэдэг газар Адуун завод байгуулагдсан. Энд зүүн аймгаас хураагдаж ирсэн адууг орос азаргануудаар эрлийзжүүлэн Монгол улсад үүлдэрлэг адуу бий болох таатай нөхцөл бүрдсэн юм. Мөн Зэрлэг тахийн азарга, гүү энэ үржлийн ажилд хамрагдсанаар тахийн цустай өвөрмөц шинэ холимог цустай адуу бий болсон. Дараа нь 1962 онд Морин завод татан буугдахад тахийн цустай 200-аад сайхан шар хээр эрлийз гүүнүүд Морин тойруулгад шилжэн очсон нь шинэ үеийн хурдан эрлийз адуу үүсэн бий болохийн дэвсгэр суурь нь болсон билээ.

1966 онд ЗХУ-ийн Ростовийн морин заводаас Англи-Будённый үүлдэрийн Колизей, Индекс, Чирс, Рыкошет, Сбор, Кросс нэртэй 6 хурдан азарга ирсэнээр бидний мэдэх хурдан тойруулга адуу бий болоход шууд түлхэц болсон. Эдгээр нь бүгд Орос нутагтаа уралдаж түрүүлсэн шилмэл хурдан азарганууд байсан. Улсын баяр наадамд 1 түрүүлж , 2 айрагдсан Их салхин хүрэн халзан азарга бол Колизей-н төл билээ.

Их салхины төлүүд болох Солонго хэмээх цавьдар халзан азарга Улсын баяр наадамд 3 түрүүлж , 4 айрагдсан бол, Алдарт хурдан Алтан гадас азарга Улсын баяр наадамд 1 түрүүлж, 2 айрагдсан билээ. Улсын баяр наадамд 3 түрүүлж, 1 айрагдан цуут тогоруу удмын адууг үндэслэсэн Тогоруу халтар азарга бол Индекс-н шууд төл юм.

Гэвч морин тойруулгийн тэр сайхан адуунууд улсынх байсан учир замхараад алга болсон.

img_19391Ер нь ямар нэг юм хувьд очихоороо сайжардаг жамтай. 2000 он гарсанаар Монголд хурдан үүлдэрийн адуу бий болгох ажилд Монголын хурдан морь сонирхогч залуу бизнесмэнүүд ханцуй шамлан орсон юм. Одоо Шинэ монгол адуу бий болгох ажлын тэргүүн эгнээнд Максын Ганбаатар, Б.Билэгдэмбэрэл, Э.Ганбат, Д.Онон, С.Ганхуяг, Э.Тамир, Г.Алтангэрэл, Тэрбиш, Содномцог нар явж байна.

Энэ ажлын үр дүнг 2007, 2008, 2009 оны Улсын баяр наадмын хурдан морины уралдаанууд дүгнэн харууллаа. 2007 оны Улсын наадамд Б.Билэгдэмбэрэлийн Оросоос авчирсан Англи-Араб халзан азарганы төл Хүрэн даага түрүүлсэн бол, 2008 оны Улсын баяр наадамд Максын Ганбаатарын Англи- Будённый азарганы төлүүд болох Халзан соёолон ба Зээрд даага нь хурдан адууны эд хавийг гайхуулан шидсэн чулуу шиг тасархай хол түрүүллээ. img_1991Мөн Манлай уяач С.Ганхуягийн Англи-Кабардин азарганы төл Ногоон шүдлэн үрээ түрүүлсэн. 2008,2009 оны Улсын наадмуудад шүдлэн, хязааландаа дараалан аман хүзүүдсэн Монгол улсын шадар сайд М.Энхболдын хээр үрээ нь Англи-Кабардин азарганы төл билээ.

2009 оны Улсын баяр наадамд эзэн хүнийхээ магнайг тэнийлгэн тасархай түрүүлсэн Э.Тамирын “Ардчилал“хүрэн дааганы эх хар гүү бол Англи- Будённый үүлдэрийнх юм. Мөн 2008,2009 оны Улсын наадмуудад даага,шүдлэндээ дараалан айрагдсан Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын харьяат Т.Галбадрахын хүрэн халзан үрээ нь Англи-Араб халзан азарганы төл билээ. Эдгээр нь бүгд бодлогоор гаргаж авсан Шинэ монгол адуу юм.

Монгол адуу 20-25 км-т 40 км/цаг-н хурдтай давхидаг. Харин шинэ монгол адуу энэ зайд 45 км/цаг-н хурдтай давхиж байна. Англи адуу 200 м-н таранд 75 км/цаг-н хурдтай, 2400 м-н уралдаанд 60 км/цаг-н хурдтай давхидаг. Харин орос эцэгтэй эрлийз даага таранд 60 км/цаг-н хурдтай давхиж байна. Монголд орж ирсэн сайн үүлдэрийн азарганууд голдуу 15 гаран гүү хурааж байна. Тэд тарган байвал ороо сайтай байна. Эрлийз унага төрөхийн бэрхшээл нэг их гарахгүй байна. Эхийнхээ савыг дагаад гарч байна. Монголын нөхцөлд араб адуу арай тэсвэртэй нь ажиглагдлаа. Ер нь гаднаас оруулж ирсэн сайн үүлдэрийн азаргануудыг монголын нөхцөлд маллахад дараах зүйлийг анхаарах хэрэгтэй.

  1. Жилийн 4 улиралд байнгийн тэжээж тарган байлгах(овёосоор тэжээх)

  2. Өвөл зүчээнд өвөлжүүлэх. Гэхдээ зүчээг галлаж болохгүй. Галласан дулаан зүчээнээс оруулж гаргахад халуун хүйтний хавсарга болж хатгаа авч уушиг гэмтэн амархан үхнэ. Англи адуу тарган байвал хүйтнээс айхгүй. Харин хөлөрсөн үед нь нэвт салхи аюултай.

  3. Арьс хөрс нимгэн учир ялаа,шумуулаас хол байлгах

  4. Өдөрт 2 болон түүнээс дээш услах(болбол байнгийн устай байлгах)

  5. Билчээрт зун гаргавал монгол азарганаас хол байлгах

  6. Хамгийн гол нь авчирсан эхнийхээ жил аажим аажимаар юм үзүүлж тэсвэр хатуужилтай болгож авах хэрэгтэй.

Эдгээр азарганууд нь сүргээ хамгаалах инстинкт муутай. Зарим нь адуугаа хаячихаад яваад өгнө. Шуурганд адууныхаа урд орчихоод уруудаад шогшиж явах жишээтэй. Зүрх зориг ихтэй учир монгол азаргатай хамаагүй ноцолдож уруулна. Шарх даахдаа муу.

Гэвч зарим нэг орос азарга онцгой чадвартай дасан зохицож байна. Жишээ нь Б.Билэгдэмбэрэлийн Анги-Араб бор халзан азарга жилийн 4 улиралд билчээрээр явж гүүгээ Монгол азарга шиг хурааж чадаж байна. Миний Кавказаас авчирсан Англи-Араб бор азарга сүргээ маш сайн хамгаалж, нэг ч гүүгээ өөр азарганд алдахгүй байна. Мөн шуурга болоход адуугаа хөөгөөд хашаан дээрээ аваад ирдэг. 2008 оны 5 сарын 30-аас 6 сарын 1-ний хооронд Дорнод аймгийн баруун, Хэнтий аймгийн зүүн тал болон Сүхбаатар аймгийг дамнасан асар хүчтэй шороон болон цасан шуурга болж олон тооны адуу мал уруудан үхсэн байгалийн их гамшиг болсон билээ. Ийм шуургыг сүүлийн 50 жилд үзээгүй гэж нутгийн өвгөн буурлууд ярьж байсан. Энэ шуурганд монгол азаргатай адуу уруудан сарнисан байхад энэ Англи-Араб бор азарга адуугаа жалганд хориод уруудаагүй юм.

Дашрамд дурдахад энэ бор азарганы төл охин буурал даага Ирээдүйн Түмэн эх-2009 хурдан дааганы өндөр бооцоот уралдаанд аман хүзүүдсэн бол эр хонгор халзан даага нь Хангайн бүсийн хурд-2009 уралдаанд аман хүзүүдсэн билээ.

img_18911Орон нутгийнхнаас Дорнод аймгийн уяачид хамгийн түрүүнд авхаалж самбаа гарган ОХУ-н Агийн буриад нутгаас сайн үүлдэрийн азарганууд оруулж ирээд байна. Хэнтийн уяач Содном хөрөнгө мөнгө гарган Оросоос ирсэн азарга худалдан авлаа. Мөн Завхан аймгийн Тэлмэн сумын Энхболд, Ш.Норовсамбуу тэргүүтэй уяачид Улаанбаатараас сайн үүлдэрийн азарганы төл аваачиж адуугаа сайжруулах ажилаа эхлээд байна.

Цэвэр цусны Англи адуу бол зөвхөн уралдах зорилгоор олон жилийн үржил селекцийн нөр их хөдөлмөрийн үр дүнд гаргаж авсан адуу юм. (Энэ адууг уналга ачилга, ан гөрөө, мал хариулахад хэрэглэдэггүй, цэрэг дайны зориулалтгүй, махийг нь хүнсэнд ашигладаггүй)

Энэ адуу чухам ямархуу үнэ цэнэтэйг дараах жишээ харуулна. Алдарт Нортерн Дансер азарга 1 сая долларын ханштайгаар гүү гишгэдэг байсан. Өнөөдөр дэлхийн хамгийн өндөр шагналийн сантай уралдаанууд болох Францийн Триумфальная Арка, Арабын Дубайн цом, Австралийн Мельбурны цом, Америкийн Бридерс кап, Английн Эпсомийн Дерби, Японы цом зэрэг нь бүгд Англи адууны уралдаан юм.Эдгээр уралдаанд түрүүлсэн адуу 2-оос 5 сая долларын шагнал авдаг.

Австрали улсад Мельбурны цом болох өдөр энэ улсын бүх нийтээрээ амардаг баярын өдөр болдог. Энэ өдөр Австралийн сургуулийн сурагчаас эхлэн өтгөс буурлууд хүртэл бүгд телевизорийн өмнө шимтэн сууж бооцоо тавин хэн гэдэг эрийн хурдан хүлэг түрүүлж азийн тэнгэр нь шовойхийг тэсэж ядан хүлээдэг.

Саяхан Медаглиа д’Оро гэдэг цэвэр цусны англи азаргыг Арабын Шейх Махмуд 60 сая доллараар худалдан авлаа.

Цахилсан зээр шиг хөлийн хурдтай Уулын буга шиг гуа цогцостой Англи адуу бол хүн төрөлхтний туурвисан хамгийн гайхамшигт амьд бүтээлүүдийн нэг билээ. Энэ бүтээлийн амт шимтээс хүртэлцэн суугаа Монгол уяачид бид бас хувьтай.

Үлгэр домогт гардаг шиг жигүүрт хурдан хүлгийг сойж Шинэ удмын хурдны хурыг буулган Цэнгэн наадах цаг Монгол зонд нэгэнтээ иржээ.

Энэ бол Шинэ Монгол адууны эрин үе.

Монгол улсын алдарт уяач Э. Ганбат

]]> http://moriton.net/2009/12/06/%d1%88%d0%b8%d0%bd%d1%8d-%d0%bc%d0%be%d0%bd%d0%b3%d0%be%d0%bb-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%b8%d1%80%d1%8d%d1%8d%d0%b4%d2%af%d0%b9-%d1%8f%d1%80%d0%b8%d0%bb%d1%86%d0%bb%d0%b0%d0%b3%d0%b0/feed/ Уяачдын анхдугаар чуулган бичлэг http://moriton.net/2009/11/19/%d1%83%d1%8f%d0%b0%d1%87%d0%b4%d1%8b%d0%bd-%d0%b0%d0%bd%d1%85%d0%b4%d1%83%d0%b3%d0%b0%d0%b0%d1%80-%d1%87%d1%83%d1%83%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d0%bd-%d0%b1%d0%b8%d1%87%d0%bb%d1%8d%d0%b3/ http://moriton.net/2009/11/19/%d1%83%d1%8f%d0%b0%d1%87%d0%b4%d1%8b%d0%bd-%d0%b0%d0%bd%d1%85%d0%b4%d1%83%d0%b3%d0%b0%d0%b0%d1%80-%d1%87%d1%83%d1%83%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d0%bd-%d0%b1%d0%b8%d1%87%d0%bb%d1%8d%d0%b3/#comments Thu, 19 Nov 2009 23:02:34 +0000 admin http://moriton.net/?p=322 chuulgaБидний эрээд байсан монголын нэртэй уяачдын бичлэг ярилцлага энд байж байна. Шинээр Морин эрдэнэ гэж сайхан сайт нээгджээ. Уяачдын дунд ийм чуулга уулзалт тогтмол зохиож, сургалт зохион байгуулж байх хэрэгтэй байгаа юм. Одоо өвөг дээдсийн уламжлалт уяаны аргаас гадна орчин үеийн адууны уяаг судлаж хэрэглэх болжээ. Адууны тэжээллэг ер нь их чухал асуудал юм байна даа.

]]> http://moriton.net/2009/11/19/%d1%83%d1%8f%d0%b0%d1%87%d0%b4%d1%8b%d0%bd-%d0%b0%d0%bd%d1%85%d0%b4%d1%83%d0%b3%d0%b0%d0%b0%d1%80-%d1%87%d1%83%d1%83%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d0%bd-%d0%b1%d0%b8%d1%87%d0%bb%d1%8d%d0%b3/feed/ Адууны зүчээ http://moriton.net/2009/11/10/%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%b7%d2%af%d1%87%d1%8d%d1%8d/ http://moriton.net/2009/11/10/%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%b7%d2%af%d1%87%d1%8d%d1%8d/#comments Tue, 10 Nov 2009 00:35:22 +0000 admin http://moriton.net/?p=318 Адууны зүчээ барих гэхээр яаж хийвэл сайнdscf1254 бөх бат болох вэ? Ямар загвар зүгээр вэ? гээд олон асуудал гардаг. Түргэний голд их олон зүйлийн зүчээ хашаа байдаг юм байна. Хөдөө ч хүмүүс бариж байна. Орчин үеийн уяанд тэгэж тэжээхгшй болж болохгүйнээ. Надад та бүхэн санал сэтгэгдэлээ үлдээнэ үү?

]]> http://moriton.net/2009/11/10/%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%b7%d2%af%d1%87%d1%8d%d1%8d/feed/ Блогоо ашиглан адууны наймаа хийлээ. http://moriton.net/2009/10/02/%d0%b1%d0%bb%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%be-%d0%b0%d1%88%d0%b8%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d0%bd-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%bd%d0%b0%d0%b9%d0%bc%d0%b0%d0%b0-%d1%85%d0%b8%d0%b9%d0%bb%d1%8d%d1%8d/ http://moriton.net/2009/10/02/%d0%b1%d0%bb%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%be-%d0%b0%d1%88%d0%b8%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d0%bd-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%bd%d0%b0%d0%b9%d0%bc%d0%b0%d0%b0-%d1%85%d0%b8%d0%b9%d0%bb%d1%8d%d1%8d/#comments Fri, 02 Oct 2009 23:33:16 +0000 admin http://moriton.net/?p=296 dscf2367Морьтонгууд бид блог сайттай болоод их удаагүй билээ. Блог хуудастай болж өөрсдийн тэмдэглэл, зурагнаасаа бие биентэйгээ хувалцаж танилцаад хэдхэн сарыг ардаа орхижээ. Морьдын уналга хэрэглээ болон хуучин  яриа түүх, дуу зохиол болон зарим блог маань уралдаант таавар хүртэл явуулж биднийгээ баясгаж байгаа билээ. Үүний зэрэгцээ бид бас блогоороо дамжуулан адуу солилцож, худалдах болжээ. Зүүн чигийн адуу хурдан байдаг бөгөөд одоо зүүн аймгаас адуу зөөх хүмүүс олширсон нь дамжиггүй юм. Манай Тэнгэрийн хүлэг блогт тавигдсан сайхан адуунуудаас гадаад амьдарч байгаа морь сонирхогч залуус маань худалдаж авчээ. Залуус маань ингэж өөрсдийн блог сайтаа ашигтай хэрэглэж байгаа нь үнэхээр магтууштай юм. Дорнод, Хэнтий болон Сүхбаатрын чигийн хурдангуудаас нилээд хэдэн сая төгрөгний наймаа хийжээ. Үнийг нь асуувал баримжаа л хэлж байна. Сайхан адуунууд харагдаж байна. Бас үнэ ханш нь санснаас гайгүй гэж байна. Гадаадад амьдарч байгаа залуустаа сайхан морьдын зураг үзүүлж, боломж олгож байгаа Тэнгэрийн хүлэг блогийн  залуудаа баярлалаа.

dscf2366



dscn5302

dscn4908

dscn4578

dscf2373

Адууны босоо цагаан хийморь ивээг.

]]> http://moriton.net/2009/10/02/%d0%b1%d0%bb%d0%be%d0%b3%d0%be%d0%be-%d0%b0%d1%88%d0%b8%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d0%bd-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d0%bd%d1%8b-%d0%bd%d0%b0%d0%b9%d0%bc%d0%b0%d0%b0-%d1%85%d0%b8%d0%b9%d0%bb%d1%8d%d1%8d/feed/ Сайн адуутай хэрхэн болох вэ? http://moriton.net/2009/09/11/%d1%81%d0%b0%d0%b9%d0%bd-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d1%82%d0%b0%d0%b9-%d1%85%d1%8d%d1%80%d1%85%d1%8d%d0%bd-%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%be%d1%85-%d0%b2%d1%8d/ http://moriton.net/2009/09/11/%d1%81%d0%b0%d0%b9%d0%bd-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d1%82%d0%b0%d0%b9-%d1%85%d1%8d%d1%80%d1%85%d1%8d%d0%bd-%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%be%d1%85-%d0%b2%d1%8d/#comments Fri, 11 Sep 2009 02:14:10 +0000 admin http://moriton.net/?p=284 md_843Сайн хурдан адуутай болох хүсэлтэй хүн болгонд зориулав. Өөрийн адууны цусыг сайжруулж, хурдан унага гаргах гэж бид бүгд өөрсдийн арга барилаар цус хольж адуугаа сайжруулдаг билээ. Хурдан азарга худалдаж аваад л шууд гүүнээс маань сайн хурдан унага гарах мэт бид төсөөлдөг. Эрт дээр үеэс өвгөд дээдэс маань өөрсдийн адуу малаа сайн эцэг малаар сайжрүүлж ирсэн билээ. Хардэл жанжин бэйс олон газрын хурданг цуглуулан өөрийн нутагт анх адуу үржүүлэгийн анхны суурийг тавьж байжээ. Одоогийн Галшарын адууны түүх нь үүнээс улбаатай. Сүүлйин үед олон үүлдрийн\барга, орос, англи\ адуу гаднаас оруулж ирэн монгол адуутайгаа нийлүүлж шинэ адуу гаргаж уралдаж байна. Зарим уяачид маань хурдлуулж амжилт үзүүлж эхэллээ.Гэвч бидний цөөнх нь энэ амжилтад хүрч байна. Гадаад адуу бүр сайн байдаг гэвэл тийм биш юмаа. Удмын үзүүлэлт чухал зүйл бөгөөд мөн бие галбир согог харж үзэх хэрэгтэй. Хамгийн гол юм нь азарга гүүний тохироо юм. Гүү нь сайн унагатай болох зорилгод тань 50 хувийн хамааралтай.  Хэрэв та сайн азаргатай хэдий ч сайн удамтай биеийн согогүй гүүгүй бол таний сайн унагатай болох магадлал 25 хувь хүртэл буурна гэсэн үг. Олон том наадамд айрагдаж түрүүлж байсан олон сайхан азаргануудын төл тэр бүр амжилттай давхиад байдаггүй.  Энэ нь гүүнээс хамааралтай зүйл юм.

breeding20” Сайн гүүнд бух ч байсан болно ” гэж дээрээс ярьдаг байсан энэ нь адуунд гүүний чанар бас хэрэгтэйг харуулж байна. Олон сайхан удамтай гүүтэй болхидуухан азаргатай айлаас олон хурд гарсан түүх олон байдаг. Зөвхөн биеийн галбир хийцээр сонголт явуулах нь сул талтай. Мөн хэдийгээр сайн удамтай ч биеийн согог сул талууд байвал бас сөргөөр нөлөөлнө.  Хурдан азарга, сайн гүүтэй хэрнээ сайн унага төрөхгүй байх тохиолдол гарна. Энд азарга гүүний тохироо гэж зүйл байна. Та өөрөө азарга гүүнийхээ сул болон давуу талуудыг олж сонголт хийх хэрэгтэй. Хэрэв таны азарга ялгүй суунгидуу урт бэрэвхийтэй бол та түүнд босоо богино бэрэвхийтэй гүү тавих нь зүйтэй гэх мэтээр та өөрийн сонголтоо алдааг засах сонголтоор хийж болох юм. Таны азарга олон гүү хурааж болох тул та өөрийн шинэ унагануудаараа бас гүүгээ таарч байгаа үгүй мэдэж болно. Гэхдээ гүүнээс жил бүр адил унага гарахгүй нь ойлгомжтой.  Адуу үржүүлэг нь зөв сонголт хийхээс шалтгаалдаг бөгөөд энэ нь цаг хугацаа тэвчээр шаардсан ажил юм. Таньд энэхүү бяцхан зөвөлгөөг хүргэв.

Санал хүсэлтэй үлдээгээрэй.

]]> http://moriton.net/2009/09/11/%d1%81%d0%b0%d0%b9%d0%bd-%d0%b0%d0%b4%d1%83%d1%83%d1%82%d0%b0%d0%b9-%d1%85%d1%8d%d1%80%d1%85%d1%8d%d0%bd-%d0%b1%d0%be%d0%bb%d0%be%d1%85-%d0%b2%d1%8d/feed/